'Dokunun Hafızası' sergisi Anadolu dokumalarını Mersin'de bir araya getiriyor

Mersin'in kültür hayatına son yıllarda canlılık katan Liman Sanat Evi, sonbahar sezonunu "Dokunun Hafızası" adlı kapsamlı bir sergiyle açtı. Sergide kilim, cicim, sumak ve el dokuması kumaşlardan oluşan 120 eser yer alıyor. Eserlerin büyük bölümü özel koleksiyonlardan ve köylerde hâlâ tezgâh başında çalışan ustalardan ödünç alındı.

Küratör Nil Ertan, sergiyi bir yıllık saha çalışmasının ardından hazırladıklarını anlattı. Ekip, bu süreçte on iki ili dolaşarak dokumacılarla görüştü, desenlerin anlamlarını ve kuşaktan kuşağa aktarılan teknikleri kayıt altına aldı.

Her desenin bir hikâyesi var

Sergi salonları, dokumaları bölgelere göre değil, anlattıkları hikâyelere göre gruplandırıyor. Bir bölümde bereket ve doğumla ilgili motifler, diğerinde göç yolculuklarını simgeleyen desenler, bir başkasında ise düğün çeyizleri için hazırlanmış özel parçalar yer alıyor. Her eserin yanında, onu dokuyan ya da bu geleneği sürdüren ustanın kısa bir anlatısı bulunuyor.

Bir kilime bakan kişi yalnızca renkleri görür. Biz ziyaretçinin o rengin hangi bitkiden elde edildiğini, o deseni kimin, hangi kış akşamında dokuduğunu da bilmesini istedik.

Serginin en ilgi çeken bölümlerinden biri, salonun ortasına kurulan çalışan dokuma tezgâhı. Hafta sonları iki usta dokumacı burada canlı gösterim yapıyor ve ziyaretçilerin sorularını yanıtlıyor. Çocuklar için hazırlanan küçük tezgâhlarda ise minik dokuma denemeleri yapmak mümkün.

Sergiye eşlik eden etkinlik programında doğal boya atölyeleri, tekstil tarihçileriyle söyleşiler ve dokumacılığın bugünkü ekonomik koşullarını ele alan bir panel bulunuyor. Atölyelere katılım ücretsiz, ancak kontenjan sınırlı.

Serginin hazırlık sürecinde ekip, eserlerin korunmasına da özel önem verdi. Bazı kilimler, yıllarca sandıklarda bekletildikleri için tekstil konservatörlerinin elinden geçti; yıpranan kenarlar onarıldı, renkleri solmaması için salonlarda düşük ışık ve sabit nem düzeni kuruldu. Ziyaretçilerin eserlere dokunmaması için zemine hafif bariyerler yerleştirildi, ancak her salonda dokunarak incelenebilecek örnek kumaş parçaları da bulunuyor.

Sanat Evi, sergi için özel bir katalog da hazırladı. İki dilde basılan katalogda eserlerin fotoğraflarının yanı sıra saha çalışması sırasında ustalarla yapılan söyleşilerden bölümler ve motiflerin anlamlarını açıklayan bir sözlük yer alıyor. Kataloğun satışından elde edilecek gelir, köylerde dokumacılığı sürdüren kadın kooperatiflerine aktarılacak.

"Dokunun Hafızası" ocak ayının sonuna kadar pazartesi hariç her gün 10.00–19.00 saatleri arasında ziyaret edilebilecek. Sergiye giriş ücretsiz; okul gruplarının önceden randevu alması öneriliyor. Sergi süresince her ayın ilk cumartesi günü küratör eşliğinde ücretsiz rehberli turlar da düzenlenecek. Turlara katılmak isteyenlerin Sanat Evi'nin danışma masasından önceden kayıt yaptırması yeterli olacak.